نکات تکان دهنده آیه 11 سوره جمعه


نکات تکان دهنده آیه 11 سوره جمعه

تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۹/۲۴

تعداد بازدید: ۱۲۹۹

ثبت کننده: محسن یوسفی

وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا ۚ قُلْ مَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَةِ ۚ وَاللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ (مشاهده آیه در سوره)

ترجمه های فارسی: و این مردم (سست ایمان) چون تجارتی یا لهو و بازیچه ای ببینند بدان شتابند و تو را در نماز تنها گذارند؛ بگو که آنچه نزد خداست (یعنی ثواب آخرت و بهشت ابد) بسیار برای شما از لهو و لعب و تجارت (های دنیا) بهتر است و خدا بهترین روزی دهنده است. (در شأن نزول آیه جابر روایت کرد که قومی با رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم نماز جمعه می خواندند، آواز طبل کاروان تجارت شنیدند، همه از پی تجارت و صدای لهو طبل رفتند جز هشت یا دوازده تن. رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرمود: اگر این عده هم می رفتند عذاب خدا بر امت نازل می شد).

ترجمه های انگلیسی(English translations):

When they sight a deal or a diversion, they scatter off towards it and leave you standing! Say, ‘What is with Allah is better than diversion and dealing, and Allah is the best of providers.’

مکان نزول:

جابر بن عبدالله انصارى گوید: که با رسول خدا صلى الله علیه و آله نماز جمعه می خواندیم در آن میان کاروان و قافله تجارت رسید. مردم در حین اداء نماز پراکنده شدند و کسى در صفوف جماعت جز دوازده نفر باقى نماند سپس این آیه نازل گردید.

حسن بصرى و ابومالک گویند: گرسنگى بر اهل مدینه غلبه یافت و آذوقه هم گران شده بود تا این که کاروان و قافله تجارت دحیة بن خلیفه که بازرگانى زیتون مى کرد از شام وارد گردید در حالتى که پیامبر مشغول خواندن خطبه نماز جمعه بوده است وقتى که قافله را دیدند به طرف او شتافتند که مبادا دیگران سبقت جسته و از اموال کاروان مزبور خریدارى نمایند در این شتابزدگى جز عده قلیلى براى نماز جمعه باقى نماندند سپس این آیه نازل گردید و پیامبر فرمود: اگر همه مسلمین می رفتند هر آینه آتش آن ها را فرامی گرفت و ناگفته نماند کاروان هاى تجارت موقعى که به مدینه وارد می شدند در چند میلى مدینه شروع به طبل زدن و نواختن نى می نمودند تا مردم از آمدن آن ها اطلاع یابند.

ابن شهر آشوب از تفسیر مجاهد و ابویوسف یعقوب بن سنان از ابن عباس نقل نمایند که دحیه کلبى در روز جمعه اى که پیامبر مشغول خواندن خطبه نماز جمعه بود با کاروان خود از تجارت شام با حمل زیتون به طرف مدینه مى آمد و مطابق معمول خود براى مطلع ساختن مردم به زدن طبل و نواختن نى پرداختند. در این میان جماعتى که براى اداى نماز جمعه حاضر شده بودند از دور پیامبر متفرق شده و جز على بن ابى طالب و حسن و حسین و فاطمه علیهم السلام و نیز سلمان و ابوذر و مقداد و صهیب بقیه به طرف کاروان تجارت مزبور شتافتند و پیامبر را در نماز جمعه تنها گذاشتند در حالتى که پیامبر مشغول خواندن خطبه نماز جمعه بوده است.

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند توجه و نظر خود را در این روز جمعه به مسجد و نماز من معطوف کرده است و اگر در میان تفرق و پراکندگى مردم از نماز این گروه هشت نفر باقى نمى ماندند که اکنون با من در نماز شرکت می نمایند. هر آینه مدینه با اهل آن در آتش قرار مى گرفتند و مانند قوم لوط عذاب باریدن سنگ بر سر آن ها مى آمد.

جابر گوید: کاروان مزبور مربوط به دحیة بن خلیفة الکلبى بوده که از شام مى آمده است و البته پیش از مسلمان شدن او بوده است

تفسیر نور (محسن قرائتی):

تفسير نور(10جلدى) ج 10 ص45

وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَيْها وَ تَرَكُوكَ قائِماً قُلْ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ «11»

و چون داد و ستد يا سرگرمى ببينند، (از دور تو) پراكنده و به سوى آن روانه شوند و تو را ايستاده (در حال خواندن خطبه) رها كنند. (به آنان) بگو: آنچه (از فضل و بركت) نزد خداست، از سرگرمى و داد و ستد بهتر است و خداوند بهترين روزى دهندگان است.

نکته ها

در تفاسير مى خوانيم: پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله مشغول خواندن خطبه هاى نماز جمعه بود كه كاروان تجارى همراه با طبل و دُهل و سر و صدا وارد مدينه شد. بيشتر نمازگزاران به سراغ كاروان رفتند و حضرت را كه در حال ايستاده مشغول ايراد خطبه بود، تنها گذاشتند.

اين آيه نازل شد و آنان را توبيخ كرد.

آيه به جاى انتقاد از ترك خطبه و نماز، از تنها گذاردن پيامبر، انتقاد مى كند. آرى، شكستن حرمت رهبر آسمانى از شكستن خطبه و نماز مهم تر است.

آغاز اين سوره با بعثت پيامبر اسلام بود و پايان آن، با انتقاد از تنها گذاشتن آن حضرت و اين خود هشدار به مؤمنان است.

پیام ها

1- قرآن، از حرص و بى تقوايى در كسب و كار انتقاد مى كند. وَ إِذا رَأَوْا ... انْفَضُّوا إِلَيْها

2- عامل انحراف از ياد خدا، يا مادّيات است و يا نفسانيّات. «تِجارَةً أَوْ لَهْواً»

3- خطيب جمعه بايد در حال ايستاده، به ايراد خطبه بپردازد. «وَ تَرَكُوكَ قائِماً»

4- هركارى كه اطراف رهبر الهى را خلوت كند، قابل توبيخ است. «وَ تَرَكُوكَ قائِماً»

5- گرايش هاى مردم، هميشه صحيح و به حق نيست. «وَ تَرَكُوكَ قائِماً»

6- دو خطبه، جزء نماز جمعه است و استماع آن ها لازم است. «وَ تَرَكُوكَ قائِماً»

7- در تبليغ، مسايل مادّى را نفى نكنيد بلكه برترى معنويات را مطرح كنيد. «ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ»

8- ملاك ارزش ها، حسن عاقبت است نه كاميابى هاى زود گذر. «ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ»

9- براى كسب رزق، عبادت را رها نكنيد تا به سراغ تجارت برويد. بلكه ابتدا عبادت كنيد و سپس به سراغ تجارت برويد، كه رزق به دست خداست. ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ ... وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

10- تجارت تنها راه به دست آوردن رزق نيست، اگر خدا بخواهد از غير آن هم به شما رزق مى دهد. «وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ»

11- خداوند روزى نمازگزاران جمعه را تضمين كرده است. «وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ»

«والحمدللّه ربّ العالمين»

#اهمیت شرکت در نماز جمعه #عذاب قوم لوط #باریدن سنگ بر سر در مدینه #حسن بصرى #ثواب آخرت و بهشت ابد
می پسندم (۱) نمی پسندم (۰)

ارسال نظر برای «نکات تکان دهنده آیه 11 سوره جمعه»