معرفی روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه قاجار

روزنامهٔ خاطرات ناصرالدین شاه قاجار مجموعهٔ یادداشت های دست نویس ناصرالدین شاه است. این مجموعه که ۳۴ سال قمری (حدود ۳۳ سال خورشیدی) از زندگی شاه ایران قاجاری را در بر می گیرد، شامل شرح سفرهای او به اقصی نقاط ایران و جهان، ییلاق و قشلاق و شکار به همراه اهل حرم و دیوان، دیدارهای وی با اشخاص گوناگون مملکتی و نیز بخش اعظمی از زندگی خصوصی ناصرالدین شاه و نحوهٔ ارتباط او با همسران و فرزندانش است.یادداشت های ناصرالدین شاه، در سه مرکز مهم آرشیوی ایران به شرح زیر بایگانی شده است:

۱. سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران: مجموعاً ۸ آلبوم، شامل وقایع از محرم ۱۲۷۹ تا ربیع الاول ۱۳۰۸ق، به استثنای وقایع شش ماهه نخست سال ۱۳۰۶ق.

۲. کتابخانه سلطنتی کاخ گلستان: کتابچه شامل وقایع شش ماهه نخست سال ۱۳۰۶ق.

۳. مرکز اسناد خطی کاخ گلستان: مجموعاً ۵ دفتر، شامل وقایع از ربیع الاول ۱۳۰۸ تا ذی قعده ۱۳۱۳ق.

یادداشت ها از ۱۴ محرم ۱۲۷۹ (تیر ۱۲۴۱) در ۳۱سالگی وی آغاز می شود. او یادداشت ها را در سرلوحی زرّین با این زیرعنوان آغاز کرده:

"شکارهایی که از ماه محرم سنه ۷۹ ایت ئیل و مابعدها می شود، در این کتابچه ثبت و ضبط می شود به طور روزنامچه" .یادداشت ها، ۴۸ ساعت پیش از ترور ناصرالدین شاه در ۶۴سالگی وی به پایان می رسد

این مجموعه تاکنون چندین بار بصورت ناقص توسط ناشران گوناگون ایرانی منتشر شده است. این چاپ ها به شکل سفرنامه های کوتاه و بلند و یا بصورت بخشی از کل مجموعه بوده است. از سال ۱۴۰۰، نشر سخن در حال چاپ کل یادداشت ها به مرور زمان بوده و تاکنون، شانزده جلد از آن را منتشر کرده است.

پرکاری ناصرالدین شاه در نوشتن، او را به دومین نفر در سران مملکتی جهان از حیث شمار سال های نوشتن خاطرات تبدیل کرده است. در ردهٔ اول، ملکه ویکتوریا قرار دارد که بیش از شصت سال خاطراتش را می نوشت.